İş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası

İş kazası nedir?

5510 sayılı Kanun'a göre sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak başka bir yere gönderilmesi sebebiyle veya işverence sağlanan taşıtla işe gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve onu bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaylar iş kazası sayılır.

Bildirim ve tespit

İşveren iş kazasını kolluğa derhâl, Sosyal Güvenlik Kurumuna ise kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır. Bildirim yapılmamışsa veya kurum olayı iş kazası saymıyorsa, iş kazasının tespiti davası açılabilir.

Kusur incelemesi

Tazminat davasında işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alıp almadığı, işçinin müterafik kusuru ve varsa üçüncü kişilerin kusuru bilirkişi incelemesiyle belirlenir. İşveren, gerekli her türlü önlemi almakla yükümlüdür; eğitim vermemesi veya koruyucu ekipman sağlamaması kusuru ağırlaştırır.

Maddi tazminat kalemleri

Sürekli iş göremezlik oranına göre kazanç kaybı, tedavi giderleri ve bakıcı gideri maddi tazminatın başlıca kalemleridir. Ölümlü kazalarda hak sahipleri destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir. Hesaplamada işçinin geliri, yaşı, bakiye ömrü ve kurumun bağladığı gelirin peşin sermaye değeri dikkate alınır.

Manevi tazminat

Kazazede ve ağır yaralanma ya da ölüm hâlinde yakınları manevi tazminat talep edebilir. Miktar; kusur oranları, yaralanmanın ağırlığı, tarafların ekonomik durumu ve olayın oluş biçimine göre hâkim tarafından belirlenir.

Süreler ve arabuluculuk

İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında dava şartı arabuluculuk aranmaz. Tazminat talepleri için zamanaşımı süresi uzun olsa da delillerin kaybolmaması için olay sonrasında hızlı hareket edilmesi gerekir: kaza tutanakları, sağlık raporları, tanık bilgileri ve işyeri kamera kayıtları ilk günlerde güvence altına alınmalıdır.

Uygulamada dikkat edilenler

Yargıtay uygulamasında kusur oranlarının iş güvenliği uzmanı bilirkişilerce belirlenmesi esastır. SGK tarafından bağlanan gelirin peşin sermaye değeri maddi tazminattan düşülür. Manevi tazminat, olayın ağırlığı ve tarafların durumu gözetilerek belirlenir.

Yasal dayanak

5510 sayılı K. m. 13

İş kazasının tanımı.

5510 sayılı K. m. 21

İşverenin kusuru hâlinde SGK rücu hakkı.

6331 sayılı İSG K. m. 4

İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri.

TBK m. 417

İşverenin işçiyi koruma borcu.

TBK m. 53–56

Destekten yoksun kalma ve manevi tazminat.

Süreler ve önemli tarihler

İşverenin SGK'ya bildirimi

Kazadan sonraki 3 iş günü

Tazminat davası zamanaşımı

Uygulamada 10 yıl (sözleşmeye aykırılık)

Arabuluculuk

İş kazası ve meslek hastalığı tazminat davaları zorunlu arabuluculuktan istisnadır

Adım adım süreç

1. Kaza tutanağı, sağlık raporları ve SGK kayıtlarının alınması.
2. Ceza soruşturması dosyasının ve bilirkişi raporlarının incelenmesi.
3. Maluliyet oranının tespiti.
4. İş mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası.
5. Aktüerya hesabı ve karar.

Sıkça sorulan sorular