İtirazın iptali davası ve icra inkâr tazminatı

Dava ne zaman açılır?

İlamsız icra takibinde borçlunun süresinde itiraz etmesiyle takip durur. Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açarak takibin devamını sağlayabilir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir.

İtirazın kaldırılmasından farkı

Alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş veya resmî makamlarca onaylanmış bir belge varsa icra mahkemesinde daha hızlı sonuçlanan itirazın kaldırılması yoluna gidilebilir. Belge yoksa veya alacak tartışmalıysa, tüm delillerin incelendiği itirazın iptali davası uygun yoldur.

Arabuluculuk şartı

Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari uyuşmazlıklarda ve işçi-işveren alacaklarında, itirazın iptali davasından önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu durumda arabuluculukta geçen süre bir yıllık süreye eklenmez; ancak sürelerin dikkatle takibi gerekir.

İcra inkâr tazminatı

Alacak likit, yani belirli ve hesaplanabilir nitelikteyse ve borçlunun itirazı haksız bulunursa, mahkeme borçlunun alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine karar verir. Alacaklının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa bu kez alacaklı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilebilir.

Delillerin hazırlanması

Faturalar, sözleşmeler, banka kayıtları, cari hesap ekstreleri, e-posta ve yazışmalar davanın temel delilleridir. Ticari defterler, usulüne uygun tutulmuşsa sahibi lehine de delil olabilir. Bilirkişi incelemesine esas olacak belgelerin dava dilekçesiyle birlikte sunulması süreci hızlandırır.

Sonuç ve takibin devamı

Davanın kabulüyle itiraz iptal edilir ve takip kaldığı yerden devam eder. Karar kesinleşmeden de takibin devamı sağlanabilir; ancak borçlunun istinaf aşamasında teminat göstererek icranın geri bırakılmasını istemesi mümkündür.

Uygulamada dikkat edilenler

İcra inkâr tazminatı için alacağın likit, yani belirli veya belirlenebilir olması gerekir. Yargıtay uygulamasında alacağın varlığı veya miktarı yargılama gerektiriyorsa inkâr tazminatına hükmedilmez. Ticari alacaklarda dava açmadan önce arabuluculuk zorunludur.

Yasal dayanak

İİK m. 67

İtirazın iptali davası ve icra inkâr tazminatı.

İİK m. 68

Belgeye dayalı itirazın kaldırılması.

TTK m. 5/A

Ticari davalarda dava şartı arabuluculuk.

HUAK m. 18/A

Arabuluculuk usulü.

Süreler ve önemli tarihler

İtirazın iptali davası

İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl

İcra inkâr tazminatı

Alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere

İtirazın kaldırılması

İtirazın tebliğinden itibaren 6 ay

Adım adım süreç

1. İtiraz dilekçesinin incelenmesi.
2. Ticari uyuşmazlıkta arabuluculuk başvurusu.
3. Bir yıl içinde genel mahkemede dava.
4. Delillerin ve ticari defterlerin incelenmesi.
5. İtirazın iptali ile takibin devamı.

Sıkça sorulan sorular