Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası
Paylı veya elbirliği mülkiyetindeki taşınmazlarda ortaklığın aynen taksim ya da satış yoluyla sona erdirilmesi.
Dava kimler arasında açılır?
Paylı veya elbirliği mülkiyetine konu bir taşınmazda paydaşlardan her biri ortaklığın giderilmesini isteyebilir. Davanın tüm paydaşlara karşı açılması gerekir; miras kalan taşınmazlarda tüm mirasçılar davada yer almalıdır.
Zorunlu arabuluculuk
Taşınmaz ve taşınır malların ortaklığının giderilmesi uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Taraflar bu aşamada paylaşım konusunda anlaşabilir.
Aynen taksim veya satış
Mahkeme öncelikle malın aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığını değerlendirir. Bölünme mümkün değilse veya malın değerinde önemli azalma olacaksa satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilir; satış bedeli paylar oranında dağıtılır.
Masraflar
Yargılama giderleri kural olarak paydaşlar arasında payları oranında paylaştırılır. Satış aşamasında ihaleye paydaşların da katılabileceği unutulmamalıdır.
Uygulamada dikkat edilenler
Uygulamada mahkemeler önce aynen taksim imkânını araştırır; imar mevzuatı ve kat mülkiyeti koşulları taksime engel olabilir. Satış kararı ilk etapta paydaşlar arasında değil açık artırmayla yapılır. Davanın tüm paydaşlar huzuruyla görülmesi zorunludur; ölen paydaşın mirasçıları davaya katılmalıdır.
Yasal dayanak
- TMK m. 698–699
- Paylı mülkiyette ortaklığın giderilmesi ve paylaşma biçimleri.
- TMK m. 642
- Mirasçılar arasında paylaşma istemi.
- HMK m. 4
- Görevli mahkeme: sulh hukuk mahkemesi.
- HMK m. 12
- Taşınmazlarda kesin yetki: taşınmazın bulunduğu yer.
- HUAK m. 18/B
- Ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk.
Süreler ve önemli tarihler
- Zamanaşımı
- Ortaklığın giderilmesi istemi zamanaşımına uğramaz
- Satış kararının kesinleşmesi
- İstinaf süresi tebliğden itibaren 2 hafta
- İhale bedelinin yatırılması
- Satış ilanındaki süre içinde
Adım adım süreç
- Tapu kaydı ve gerekiyorsa mirasçılık belgesinin alınması.
- Arabuluculuk başvurusu.
- Sulh hukuk mahkemesinde dava.
- Keşif, bilirkişi ve aynen taksim değerlendirmesi.
- Satış kararı hâlinde satış memurluğu aracılığıyla ihale ve bedelin paylaştırılması.
Sıkça sorulan sorular
Paydaşlardan biri istemezse dava açılabilir mi?
Evet; her paydaş tek başına ortaklığın giderilmesini isteyebilir.
Ev satılırsa içinde oturan paydaş ne olur?
İhaleyi alan kişi tahliye için ayrıca yasal yollara başvurabilir.
Masrafları kim öder?
Yargılama giderleri payları oranında paydaşlara yüklenir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Hak kaybı yaşamamak için somut durumunuza özel hukuki danışmanlık alın.