Saklı pay ve tenkis davası: Mirastan mahrum bırakılma
Mirasbırakanın tasarruf özgürlüğünün sınırları ve saklı pay sahiplerinin başvurabileceği tenkis davası.
Saklı pay sahipleri
Türk Medeni Kanunu'na göre altsoy, ana-baba ve sağ kalan eş saklı pay sahibidir. Altsoy için saklı pay yasal miras payının yarısıdır. Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında yürürlükten kaldırılmıştır.
Tasarruf özgürlüğünün aşılması
Mirasbırakan vasiyetname veya sağlararası kazandırmalarla saklı payları zedeleyecek şekilde tasarrufta bulunursa, saklı pay sahipleri bu tasarrufların indirilmesini isteyebilir.
Tenkis davası
Tenkis davasında saklı payı ihlal eden kazandırmaların, saklı payı tamamlayacak oranda indirilmesi talep edilir. Terekenin ölüm tarihindeki değeri ve sağlararası kazandırmalar birlikte hesaplanır.
Süreler
Tenkis davası saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
Uygulamada dikkat edilenler
Yargıtay uygulamasında saklı payın ihlal edilip edilmediği, tereke değeri ve ölüme bağlı tasarruflarla sağlararası kazandırmaların birlikte hesaplanmasıyla belirlenir. Mirastan mal kaçırma amacıyla yapılan devirlerde muris muvazaası iddiası tenkis davasından farklı bir dava olarak değerlendirilir ve süreye bağlı değildir.
Yasal dayanak
- TMK m. 505
- Saklı pay oranları: altsoy için yasal payın yarısı, ana-baba için dörtte biri.
- TMK m. 506
- Sağ kalan eşin saklı payı: altsoy veya ana-baba ile birlikte yasal payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü.
- TMK m. 510–513
- Mirasçılıktan çıkarma.
- TMK m. 560–571
- Tenkis davası ve süreleri.
Süreler ve önemli tarihler
- Tenkis davası
- Saklı payın zedelendiğini öğrenmeden itibaren 1 yıl
- Azami süre
- Vasiyetnamede açılmasından, diğer tasarruflarda ölümden itibaren 10 yıl (TMK m. 571)
- Kardeşlerin saklı payı
- 2007 değişikliğiyle kaldırılmıştır
Adım adım süreç
- Mirasçılık belgesi ve vasiyetnamenin temini.
- Terekenin ve sağlığında yapılan devirlerin tespiti.
- Saklı pay hesabının yapılması.
- Sulh denemesi ve gerekirse dava.
- Bilirkişi değer tespiti ve tenkis oranının belirlenmesi.
Sıkça sorulan sorular
Kardeşler saklı paylı mirasçı mıdır?
Hayır; 2007 tarihli değişiklikle kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır.
Vasiyetname ile tüm malı birine bırakmak mümkün mü?
Saklı paylı mirasçılar varsa bu tasarruf tenkise konu olabilir.
Muris muvazaası ile tenkis aynı mı?
Hayır; muvazaa davası tapunun iptalini, tenkis ise saklı payın korunmasını hedefler.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Hak kaybı yaşamamak için somut durumunuza özel hukuki danışmanlık alın.