Edinilmiş mallara katılma rejimi ve mal paylaşımı
Evlilik süresince edinilen malların boşanmada nasıl paylaşıldığına dair temel kavramlar.
Yasal mal rejimi
Eşler aksini sözleşmeyle kararlaştırmadıkça 1 Ocak 2002 sonrası dönem için edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu rejimde evlilik süresince karşılığı verilerek elde edilen mallar edinilmiş mal kabul edilir.
Kişisel mallar
Eşlerin yalnızca kişisel kullanımına yarayan eşyalar, evlilikten önce sahip olunan mallar ve miras ya da bağış yoluyla kazanılan mallar kişisel mal niteliğindedir ve kural olarak paylaşıma konu edilmez.
Katılma alacağı
Mal rejiminin tasfiyesinde her eş, diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir. Hesaplama, malların tasfiye tarihindeki değerleri dikkate alınarak yapılır; bu nedenle bilirkişi incelemesi önem taşır.
Zamanaşımı ve belgeler
Tasfiye talepleri için zamanaşımı süreleri bulunduğundan boşanma kararının kesinleşme tarihi takip edilmelidir. Tapu kayıtları, araç ruhsatları, banka hesapları ve kredi belgeleri sürecin temel delilleridir.
Uygulamada dikkat edilenler
Yargıtay uygulamasında mal rejimi tasfiyesinde malın edinme tarihi ve ödeme kaynakları ayrıntılı incelenir; kredi ile alınan taşınmazlarda evlilik içi ve dışı ödemeler ayrı hesaplanır. Değer artış payı ile katılma alacağı birbirinden farklı taleplerdir ve dilekçede ayrı ayrı gösterilmelidir.
Yasal dayanak
- TMK m. 202
- Yasal mal rejimi: edinilmiş mallara katılma.
- TMK m. 219–220
- Edinilmiş mallar ve kişisel mallar.
- TMK m. 225
- Edinilmiş mal karinesi: aksi ispatlanmadıkça edinilmiş mal sayılır.
- TMK m. 227
- Değer artış payı.
- TMK m. 231 ve 236
- Artık değer ve katılma alacağı (yarı oranında).
- TMK m. 235
- Malların tasfiye tarihindeki değerleri.
Süreler ve önemli tarihler
- Mal rejiminin sona ermesi
- Boşanma davasının açıldığı tarih (TMK m. 225/2)
- Katılma alacağı davası
- Yargıtay uygulamasında boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıl
- 1 Ocak 2002 öncesi dönem
- Mal ayrılığı rejimi esas alınır
Adım adım süreç
- Evlilik tarihi, mal edinme tarihleri ve ödeme belgelerinin toplanması.
- Tapu, araç, banka ve SGK kayıtlarının mahkemeden celbi.
- Değer tespiti için keşif ve bilirkişi incelemesi.
- Artık değer ve katılma alacağı hesabı.
- Karar ve gerekiyorsa icra yoluyla tahsil.
Sıkça sorulan sorular
Evlilikten önce aldığım ev paylaşılır mı?
Kişisel maldır; ancak evlilik içinde ödenen kredi taksitleri için diğer eşin talebi gündeme gelebilir.
Mirasla gelen mal paylaşılır mı?
Kişisel mal niteliğindedir ve kural olarak paylaşılmaz (TMK m. 220).
Mal paylaşımı boşanmayla birlikte mi görülür?
Ayrı bir dava olarak açılabilir; boşanma kesinleşene kadar bekletici mesele yapılır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Hak kaybı yaşamamak için somut durumunuza özel hukuki danışmanlık alın.